Hukukta Gün Nasıl Sayılır? (Ve Benim Olaylı Yıldızım)
Hukuk okudum, okuduğumdan beri her şey hukukmuş gibi bakıyorum. İzmir’de yaşayan 25 yaşındaki bir gencin gözünden, hukuki bir kavramın nasıl komik bir hal alabileceğini anlatacağım size. Bugün “Hukukta gün nasıl sayılır?” sorusuna mizahi bir bakış açısıyla yaklaşacağız. Hazır mısınız? Bu yazı boyunca bolca kahkaha, birkaç içsel hesaplaşma ve bolca “Ah bu hukukçu kafa!” olacak.
Şimdi, nasıl başladım? 25 yaşımda, İzmir’de, arkadaş ortamında her zaman bir espri kaynağı olmamla meşhurum. Ama işin garibi, kafamda “Bu şaka doğru mu?” diye düşündüğümde, bir anda önümde iki tane kitap ve bir kalem buluyorum. “Hukukta gün nasıl sayılır?” sorusunun cevabını vermek için de aynen böyle başlamış oldum.
Gün Saymanın Temel Kuralları: Hukukçu Kafası
İlk önce, arkadaşlarınızın “Hukukçu oldum, her şey hukuka döndü” dediğinde siz de kesin bir “Aman ne kadar sıkıcı” diyorsunuz değil mi? Haklısınız ama işler öyle değil. Gerçekten bu sorunun cevabı, işin içine girdiğinizde düşündüğünüz kadar basit olmuyor. Hukukta gün nasıl sayılır? Cevap aslında basit ama kafanızda birkaç soruyu uyandırabilir:
Bir günü nasıl sayarsınız? Bir takvim günü mü, iş günü mü, yoksa tüm günü mü?
Hafta sonu günleri hukukta dahil mi?
İş günleri mi, tatil günleri mi önemli?
“Tamam ama neden bu kadar takıldın? Ne olacak yani 5 günlük bir tatil mi?” diye düşünebilirsiniz. Ama mesele, bazı durumlarda dava açarken veya süresi geçen belgelerle ilgili bir şeyler yaparken işler karışıyor. Kafanız karıştı değil mi? (Evet, ben de öyleyim.)
Hukukta Gün Saymanın İncelikleri
Öncelikle, takvim günü ve iş günü arasındaki farkı iyi bilmelisiniz. Klasik hukukçunun karşılaştığı anlardan birine geliriz: “Evet, sizin davamızın süresi dolmuş. Dün itibariyle 10 günlük süreyi kaçırmışsınız.”
Evet, o kadar basit değil! Çünkü burada takvim günü diye bir kavram devreye giriyor. Takvim günü, hafta sonu da tatil günü de dahil her günü kapsar. Bu arada, iş günü ise sadece pazartesi ile cumaya denk gelen günlerdir. Öyle, cumartesi pazara takılmak yok!
Bunu daha net bir şekilde açıklamak için hayatımdan bir örnek vereyim. (Yani aslında, hikaye biraz da abartılı ama neyse.)
—
İzmir’de bir kafenin içindeyiz…
Ben: “Hukukta gün nasıl sayılır ya? Bu takvim günü mü, iş günü mü?”
Arkadaşım (serinkanlı): “Ya ne kadar sıkıcı konuşuyorsun, birader. Hem hukukçu ol, hem de gün saymayı bileme.”
Ben: “O zaman gitmem mi lazım?”
Arkadaşım: “Açık hava da var işte, git biraz temiz hava al, ne gerek var takvim günü meselesine?”
Ben: (Kendime) “Yani bir günün 24 saatten mi oluştuğunu anlamak bu kadar zor olamazdı.”
—
İşte bu tip durumlar, bir hukukçunun hayatında sıkça karşılaştığı, basit gibi görünse de içinde felsefi derinlik barındıran anlar. Hukuk okurken, her şeyin bir anlamı olduğuna inanmaya başlıyorsunuz. O yüzden, “Hukukta gün nasıl sayılır?” sorusu, anlık bir kafaya girmemize yol açabiliyor. Bu da size biraz huzursuzluk verir, sonra da akşam uyandığınızda çok havalı hissedersiniz!
Pratikte Hukukta Gün Saymak
Şimdi biraz daha somut olalım. Gerçekten, hukukta gün saymak bazen stresli olabiliyor. Özellikle dava süresi gibi belirli bir tarih aralığında işlem yapılması gereken durumlarda, birkaç saatlik bir fark dahi önemli olabiliyor. İşte tam bu noktada takvim günü kavramının anlamı ortaya çıkıyor. Ama iş günü, yani hafta içi 9’dan 5’e kadar olan süreç, bazen büyük farklar yaratabiliyor.
Evet, hukukun ruhunu anlatıyorum, değil mi? (Şaka, tabii ki. Ama gerçekten, bu kadar derin bir soru olmamalıydı.)
—
Bir başka kafe sahnesi…
Ben: “Hukukta gün nasıl sayılır, açıklayayım mı?”
Arkadaşım: “Bir şeyler anlatma ya. Hakim nasıl takvim gününü sayıyorsa, biz de öyle sayalım işte.”
Ben: “Bir dakika, ama bir şey var, takvim günü sabah 12’de başlar, akşam 12’de biter. Ancak dava açarken o ‘saat’ çok önemli oluyor!”
Arkadaşım: “Yani bu kadar derin olmasa da olurdu, bence.”
—
Hukukta Gün Saymanın Ciddi Olan Yönleri
Evet, şimdi biraz daha ciddi bir yere gelelim. Gerçekten hukuktaki gün sayma meselesi, hayatı ciddi şekilde etkileyebilir. Örneğin, bir davada süreyi kaçırırsanız, hukuken hak kaybına uğrayabilirsiniz. Ve işte o zaman, “Keşke hukukun hassasiyetini daha dikkatli anlatsaydım” dersini alırsınız.
Bir örnek vermek gerekirse, diyelim ki bir avukatsınız ve müvekkilinizin dava süresi geçiyor. Evet, bir dakika bile önemli olabiliyor. İşte o zaman, iş günü ile takvim günü arasındaki farkı çok net bir şekilde anlamanız gerekiyor.
Hukukta bir gün, sadece bir gün değil; bir hayat olabilir! (Evet, bu cümleyi kurarken fazlasıyla dramatik oldum.)
—
Sonuç: Hukukta Gün Saymak, Ciddidir Ama Yine de Komiktir
Sonuç olarak, hukukta gün saymanın ne kadar önemli bir konu olduğunu anladık ama bu konuyu anlatırken bile her şeyin bir espri olduğunu fark ettim. Hukuk, insanların hayatlarını doğrudan etkileyen bir şey olmasına rağmen, bazen abartılacak kadar da komik bir hale gelebilir.
Her ne kadar işin ciddi yönleri olsa da, gün sayma gibi meselelerde bir espri yapmaktan alıkoyamıyorsunuz kendinizi. Çünkü her şeyi her zaman bir hukukçu kafasıyla görmek, bazen deli olmanıza neden olabilir.
Ama belki de gerçek soruyu şu şekilde sormalıyız: “Hukukçular neden hep 24 saatlik bir günü bu kadar dert ederler?” Belki de biz sadece her şeyi biraz fazla düşünüyoruz, kim bilir?
Unutmayın, bir gününüz değerli olabilir… ve tabii ki, çok komik!